خنثایی پول چیست؟
خنثایی پول یا به بیان دیگر پول خنثی، یک نظریه اقتصادی است که بیان میکند تغییرات در عرضه پول تنها بر متغیرهای اسمی تأثیر میگذارد و نه متغیرهای واقعی. به عبارت دیگر، مقدار پول چاپ شده توسط بانک مرکزی میتواند بر قیمتها و دستمزدها تأثیر بگذارد، اما نه بر تولید یا ساختار اقتصاد.
نسخههای مدرن این نظریه میپذیرند که تغییرات در عرضه پول ممکن است بر تولید یا سطح بیکاری در کوتاهمدت تأثیر بگذارد. با این حال، بسیاری از اقتصاددانان امروزی هنوز بر این باورند که خنثایی در بلندمدت پس از گردش پول در سراسر اقتصاد فرض میشود.
عبارت “خنثایی پول” توسط اقتصاددان اتریشی فردریش هایک در سال 1931 معرفی شد.
درک خنثی بودن پول
نظریه خنثایی پول مبتنی بر این ایده است که پول یک عامل “خنثی” است که هیچ تاثیر واقعی بر تعادل اقتصادی ندارد. چاپ پول بیشتر نمیتواند ماهیت بنیادی اقتصاد را تغییر دهد، حتی اگر تقاضا را افزایش دهد و منجر به افزایش قیمت کالاها، خدمات و دستمزدها شود.
طبق این تئوری، همه بازارها برای همه کالاها به طور مداوم تصفیه میشوند. قیمتهای نسبی به طور انعطافپذیر و همیشه به سمت تعادل تنظیم میشوند. به نظر نمیرسد که تغییرات در عرضه پول شرایط زیربنایی اقتصاد را تغییر دهد. پول جدید نه ماشینهای تولید را به راه میاندازد و نه از بین میبرد. پول جدید شرکای تجاری جدیدی را معرفی نمیکند یا بر دانش و مهارت موجود تأثیر نمیگذارد. در نتیجه، عرضه کل باید ثابت بماند.
هر اقتصاددانی با این طرز تفکر موافق نیست و آنهایی که موافق هستند عموماً معتقدند که نظریه خنثایی پول فقط در بلندمدت واقعاً کار میکند. در واقع، فرض خنثایی بلندمدت پول تقریباً زیربنای تمام نظریههای اقتصاد کلان است. اقتصاددانان ریاضی برای پیشبینی اثرات سیاست اقتصادی بر این دوگانگی کلاسیک تکیه میکنند.
نمونهای از خنثایی پول را در مطالعه سیاست پولی یک بانک مرکزی، مانند فدرال رزرو میتوان یافت. هنگامی که فدرال رزرو در عملیات بازار باز شرکت میکند، اقتصاددان کلان تصور نمیکند که تغییرات در عرضه پول تجهیزات سرمایه آتی، سطوح اشتغال یا ثروت واقعی را در تعادل بلندمدت تغییر دهد. آن عوامل ثابت خواهند ماند. این به اقتصاددان مجموعه بسیار پایدارتری از پارامترهای پیشبینی میدهد.
تاریخچه نظریه خنثایی پول
از نظر مفهومی، بیطرفی پول از سنت کمبریج در اقتصاد بین سالهای 1750 تا 1870 بلوغ یافت. نسخه اولیه بیان میکرد که سطح پول حتی در کوتاهمدت نمیتواند بر تولید یا اشتغال تأثیر بگذارد. از آنجایی که منحنی عرضه کل عمودی فرض می شود، تغییر در سطح قیمت، تولید کل را تغییر نمیدهد.
طرفداران این نظریه معتقد بودند که تغییرات در عرضه پول بر همه کالاها و خدمات به طور متناسب و تقریباً همزمان تأثیر میگذارد. با این حال، بسیاری از اقتصاددانان کلاسیک این مفهوم را رد کردند و معتقد بودند که عوامل کوتاهمدت، مانند چسبندگی قیمت یا کاهش اعتماد تجاری، عوامل خنثی نبودن پول هستند.
عبارت “خنثایی پول” در نهایت توسط اقتصاددان اتریشی فردریش هایک در سال 1931 ابداع شد. در اصل، هایک آن را به عنوان نرخ بهره بازاری تعریف کرد که در آن سرمایهگذاری های نادرست – سرمایه گذاریهای تجاری با تخصیص ضعیف طبق نظریه چرخه تجاری اتریش – اتفاق نیفتاد. چرخههای تجاری تولید نکند. بعدها، اقتصاددانان نئوکلاسیک و نئوکینزی این عبارت را پذیرفتند و آن را در چارچوب تعادل عمومی خود به کار بردند و معنای فعلی را به آن دادند.
خنثایی پول در مقابل فوق خنثایی پول
یک نسخه حتی قویتر از فرضیه خنثایی پول وجود دارد: فوق خنثایی پول. فوق خنثایی فرض میکند که تغییرات در نرخ رشد عرضه پول بر تولید اقتصادی تأثیر نمی گذارد. رشد پول هیچ تاثیری بر متغیرهای واقعی به جز موجودی پول واقعی ندارد. این نظریه اصطکاکهای کوتاه مدت را نادیده میگیرد و مربوط به اقتصادی است که به نرخ رشد ثابت پول عادت کرده است.
انتقاد از خنثایی پول
تئوری خنثایی پول انتقاد برخی اقشار را برانگیخته است. بسیاری از اقتصاددانان برجسته این مفهوم را در کوتاه مدت و بلند مدت رد میکنند، از جمله جان مینارد کینز، لودویگ فون میزس و پل دیویدسون. مکتب پساکینزی و مکتب اقتصاد اتریشی نیز آن را رد میکنند. چندین مطالعه اقتصادسنجی نشان میدهد که تغییرات در عرضه پول بر قیمتهای نسبی در دوره های زمانی طولانی تأثیر میگذارد.
استدلال اولیه بیان میکند که با افزایش عرضه پول، ارزش پول کاهش مییابد. در نهایت با گسترش افزایش عرضه پول در اقتصاد، قیمت کالاها و خدمات افزایش مییابد تا با مقابله با افزایش عرضه پول به نقطه تعادل برسیم.
منتقدان همچنین استدلال میکنند که افزایش عرضه پول بر مصرف و تولید تأثیر میگذارد. از آنجایی که افزایش عرضه پول قیمتها را افزایش میدهد، این افزایش قیمت، نحوه تعامل افراد و مشاغل با اقتصاد را تغییر میدهد.
این مطالب توسط تیم دانشجویی پادکست سکه تهیه شده است و خالی از اشکال نیست، میتوانید در صورت تمایل در بهبود آنها کمک کنید.