اقتصاد تسهیمی چیست؟
اقتصاد تسهیمی اشتراکگذاری یک مدل اقتصادی است که به عنوان فعالیت مبتنی بر همتا به همتا (P2P) برای کسب، ارائه یا اشتراک دسترسی به کالاها و خدمات تعریف میشود که اغلب توسط یک پلتفرم آنلاین مبتنی بر جامعه تسهیل میشود.
باید دقت داشت که sharing economy با مواردی که در ترجمه مشابه هستند همچون اقتصاد اشتراکی یا مشارکتی اشتباه گرفته نشود.
درک اقتصاد به تسهیمی
جوامع مردم هزاران سال است که استفاده از داراییها را به اشتراک گذاشتهاند، اما ظهور اینترنت – و استفاده آن از دادههای بزرگ – یافتن یکدیگر را برای صاحبان دارایی و کسانی که به دنبال استفاده از آن داراییها هستند آسانتر کرده است.
اقتصاد تسهیمی به افراد و گروهها اجازه میدهد از داراییهای کم استفاده درآمد کسب کنند. در اقتصاد تسهیمی، داراییهای بیکار مانند اتومبیلهای پارک شده و اتاق خواب های اضافی را میتوان در صورت عدم استفاده اجاره داد. به این ترتیب داراییهای فیزیکی به عنوان خدمات به اشتراک گذاشته میشود.
به عنوان مثال، خدمات اشتراک خودرو مانند Zipcar میتواند به توضیح این ایده کمک کند. طبق دادههای ارائه شده توسط موسسه بروکینگز، وسایل نقلیه شخصی 95 درصد از عمر خود بدون استفاده میمانند. در همان گزارش مزیت هزینه خدمات اشتراک گذاری اقامتگاه Airbnb نسبت به فضای هتل، به دلیل استفاده صاحبان خانه از اتاق خواب های اضافی، توضیح داده شده است. نرخ های Airbnb بین 30 تا 60 درصد ارزان تر از نرخ هتل ها در سراسر جهان گزارش شده است.
اقتصاد تسهیمی در حال تکامل
اقتصاد اشتراک گذاری در چند سال گذشته تکامل یافته است، جایی که اکنون به عنوان یک اصطلاح فراگیر عمل می کند که به مجموعه ای از تراکنش های اقتصادی آنلاین اشاره دارد که حتی ممکن است شامل تعاملات تجاری با تجارت (B2B) باشد. پلتفرم های دیگری که به اقتصاد اشتراک گذاری پیوسته اند عبارتند از:
- پلتفرمهای کار مشترک: شرکتهایی که فضاهای باز مشترک را برای فریلنسرها، کارآفرینان و کارمندان کار از خانه در مناطق بزرگ شهری فراهم میکنند.
- پلتفرمهای وامدهی همتا به همتا: شرکتهایی که به افراد اجازه میدهند با نرخهای ارزانتر از نرخهایی که از طریق نهادهای وامدهی اعتباری سنتی ارائه میشود، به افراد دیگر وام بدهند.
- پلتفرم های مد: سایت هایی که به افراد اجازه میدهند لباس های خود را بفروشند یا اجاره کنند.
- پلتفرمهای فریلنسینگ: سایتهایی که با کارگران آزاد در طیف گستردهای از کار آزاد سنتی گرفته تا خدماتی که بهطور سنتی به دستفروشها اختصاص داده میشود، ارائه میدهند.
پیشبینی میشود که با رشد Uber و Airbnb، اقتصاد تسهیمی از 14 میلیارد دلار در سال 2014 به 335 میلیارد دلار پیشبینی شده تا سال 2025 رشد کند.
انتقادات کنونی از اقتصاد تسهیمی
انتقاد از اقتصاد تسهیمی اغلب شامل عدم قطعیت نظارتی است. مشاغلی که خدمات اجارهای ارائه میدهند اغلب توسط مقامات دولت تنظیم میشوند. افراد بدون مجوز که خدمات اجارهای ارائه می دهند ممکن است از این مقررات پیروی نکنند یا هزینههای مربوطه مانند هزینه بیمه را پرداخت نکنند. این میتواند به معنای دادن مزیتی به آنها باشد که آنها را قادر میسازد قیمتهای پایینتری دریافت کنند.
نگرانی دیگر این است که عدم نظارت دولت منجر به سوء استفاده های جدی از سوی خریداران و فروشندگان در اقتصاد اشتراکی شود. این موضوع با مواردی مانند دوربینهای مخفی در اتاقهای اجارهای، دعوای حقوقی در مورد رفتار ناعادلانه پلتفرمهایی که آنها را به کار میگیرند با پیمانکاران اشتراکگذاری سواری، و حتی قتل مشتریان توسط اجارهدهندگان واقعی یا تقلبی، برجسته شده است.
همچنین این ترس وجود دارد که حجم بیشتری از اطلاعات به اشتراک گذاشتهشده در یک پلتفرم آنلاین می تواند تعصب نژادی و/یا جنسیتی را در بین کاربران ایجاد کند. این ممکن است زمانی اتفاق بیفتد که کاربران مجاز باشند انتخاب کنند که خانه یا وسایل نقلیه خود را با چه کسی به اشتراک بگذارند، یا به دلیل تبعیض آماری ضمنی توسط الگوریتمهایی که کاربرانی با ویژگیهایی مانند سابقه اعتباری ضعیف یا سوابق کیفری انتخاب میکنند.
به عنوان مثال، Airbnb مجبور شد با شکایات تبعیض نژادی از سوی مستاجران احتمالی آفریقایی-آمریکایی و لاتینتبار به دلیل ترجیح گسترده کاربران برای اجاره ندادن به این مشتریان روبرو شود. با ارائه دادههای بیشتر و تکامل اقتصاد تسهیمی، شرکتهای درون این اقتصاد متعهد شدهاند که اغلب با محدود کردن عمدی در دسترس بودن اطلاعات برای خریداران و فروشندگان، با تعصبات در کاربران و الگوریتمهای خود مبارزه کنند.
این مطالب توسط تیم دانشجویی پادکست سکه تهیه شده است و خالی از اشکال نیست، میتوانید در صورت تمایل در بهبود آنها کمک کنید.